Promotie M.R. Cozijnsen, sociologie

07-02-2013

11.45

Vrije Universiteit Amsterdam, Hoofdgebouw, Aula

Retirement in transition. Dutch retirees in a changing social context

M.R. Cozijnsen

Prof.dr. N.L. Stevens Prof.dr. T.G. van Tilburg

Faculteit der Sociale Wetenschappen

Sociale wetenschappen

Promotie

Als mensen met pensioen gaan hebben ze opeens veel meer vrije tijd en zien ze hun collega’s niet meer dagelijks. Er verandert op dat moment dus veel in iemands leven. Rabina Cozijnsen onderzocht hoe de invloed van pensionering op iemands leven is veranderd in de jaren negentig tot nu. Het blijkt dat na pensionering vriendschappelijke relaties met collega’s vaker blijven bestaan en dat steeds meer gepensioneerden lid zijn van een sportclub en actief sporten.

Daar staat tegenover dat gepensioneerden aan het begin van de 21e eeuw minder vaak tevreden zijn over hun financiële situatie dan mensen die in de jaren negentig met pensioen gingen. Verder is het welbevinden onder gepensioneerde mannen de afgelopen jaren afgenomen, dat van vrouwen is de afgelopen twee decennia gelijk gebleven. Mannen konden in de jaren negentig wellicht meer profiteren van alle mogelijkheden rond het vervroegd uittreden, waardoor zij in die periode een hoger welbevinden ervoeren dan gepensioneerde vrouwen.

Voor sommige mannen en vrouwen is het anno 2013 makkelijker om een prettig leven op te bouwen nadat ze gestopt zijn met werken dan voor anderen. Over het algemeen zijn gepensioneerde mannen en vrouwen met een partner, een hoog opleidingsniveau en een groter persoonlijk netwerk in het voordeel. Voor degenen met een slechte gezondheid, een laag opleidingsniveau en zonder partner is de kans groter dat ze anno 2013 geen oud-collega’s meer zien, niet sporten en dat hun financiële tevredenheid en algemeen welbevinden lager zijn dan gemiddeld.

Pensionering hoeft steeds minder een breuk van het sociale leven te zijn dan vaak wordt verondersteld. Daarnaast is een actief leven na pensionering steeds meer de norm. Actief blijven, zowel geestelijk als lichamelijk, en in contact blijven met anderen en de wereld, draagt bij aan de gezondheid van (mensen op latere leeftijd). Echter, recente ontwikkelingen geven aan dat de omstandigheden van gepensioneerden moeilijker zijn geworden. Maatschappelijke-, en pensioenvoorzieningen worden versoberd, waardoor de verantwoordelijkheid en mogelijkheid voor een prettig leven na pensionering steeds meer bij het individu komen te liggen. Of de maatschappelijke positie van gepensioneerden hierdoor zal verslechten is een belangrijke vraag voor de toekomst.