EU legt sterkere nadruk op eigenbelang bij militaire operaties

20-03-2017

11.45

Aula

Normative Power and Military Means. The evolving character of the EU's international power

T.P. Palm

prof.dr. B.J.J. Crum, prof.dr. E.A.E.B. Hooghe

Faculteit der Sociale Wetenschappen

Sociale wetenschappen

Promotie

Trineke Palm bracht in kaart hoe de Europese Unie zich als internationale veiligheidsspeler heeft ontwikkeld in de afgelopen 15 jaar. Is de Europese Unie nog wel de bevorderaar van vrede die de oprichters voor ogen stond? Of is de EU “gemilitariseerd”? De dissertatie analyseert de elf militaire operaties die de EU vanaf 2003 heeft uitgevoerd. Op basis daarvan concludeert Palm dat de Europese Unie haar militaire operaties steeds vaker onderbouwt met een beroep op de veiligheids- en economische belangen van haar eigen lidstaten en burgers.

Hiermee is de oorspronkelijke focus van de EU-militaire operaties verschoven. Het uitbreiden van het ‘Europese vredesproject’ buiten Europa’s grenzen is naar de achtergrond verdwenen. “Kijk bijvoorbeeld naar de anti-piraterij-operatie Atalanta en operatie Sophia in de Middellandse Zee,” zegt Palm.

Tegelijkertijd is het militaire instrumentarium het EU-buitenlands beleid niet gaan domineren. Met vallen en opstaan is het een onderdeel geworden van het EU-buitenlands beleid - de EU’s zogenaamde comprehensive approach.

Een andere bevinding is dat het belang van goedkeuring door de VN (-Veiligheidsraad) geen vaststaand gegeven is, maar binnen de EU-context onderwerp is van heftige discussie. Daarnaast biedt de dissertatie inzicht in de besluitvormingsmechanismen die een rol spelen bij EU-besluitvorming aangaande het veiligheids- en defensiebeleid. Palm stelt vast dat de politieke besluitvorming van EU militaire operaties wordt gekenmerkt door “welwillend onderhandelen."