Expertiselab Veiligheid en Veerkracht

Het E-lab Veiligheid & Veerkracht  ondersteunt ministeries, gemeenten, de politie en veiligheidsregio’s bij hun aanpak van veiligheidsproblemen zoals  spanningen in wijken, de organisatie van handhaving en toezicht, radicalisering, burgerparticipatie, ondermijning en veiligheidsbeleving.  Op basis van maatwerk en co-creatie werkt het lab oplossingsgericht aan betere inzichten, instrumenten en nieuwe concepten. De focus ligt op  ingrediënten en mechanismen die het mogelijk maken om als bestuur en samenleving te anticiperen op nieuwe situaties en ‘wicked problems’.

Een krachtige motor voor antwoorden

Het E-lab  onderscheidt zich  door een multidisciplinaire aanpak. VU-wetenschappers en experts van het Verwey-Jonker Instituut zijn verbonden met  organisaties, zoals de Stichting Maatschappij en Veiligheid, Integrale Veiligheidskunde van de Hogeschool Utrecht en het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid. Dit netwerk probeert praktijkgerichte en wetenschappelijke antwoorden te vinden op dringende, maatschappelijke vragen:

  • Onbehagen en sociale spanningen – veiligheid is voor een belangrijk deel beleving: mensen voelen zich onzeker, bang of boos. Wat betekent dit voor veiligheidsbeleid?
  • Ondermijning en radicalisering –  criminelen infiltreren in de bovenwereld. Burgers accepteren het gezag van de overheid niet meer. De democratische rechtstaat staat hierdoor onder druk.  Hoe kan de overheid reageren?
  • Politie en haar partners – handhavers (boa’s), beveiligers, veiligheidsteams in het openbaar vervoer en anderen werken met de politie samen. Hoe verhouden zij zich tot elkaar, wat zijn ‘best practices’?
  • Veiligheidsnetwerken – de politie, de gemeente, zorgverleners en woningbouwverenigingen zetten zich in voor een veilige en leefbare buurt. Hoe verloopt hun samenwerking, wat kan beter?
  • Burgerparticipatie en veiligheid – buurtwachten, WhatsApp-groepen en preventieteams zijn populair. Dit kan positief bijdragen aan vertrouwen, maar ook eigenrichting bevorderen. Waar liggen mogelijkheden en grenzen?


"Veerkracht zit vooral in de robuustheid van netwerken. Het komt erop aan die goed te organiseren op basis van kennis en vertrouwen in gezamenlijke slagvaardigheid."

- Prof. dr. Hans Boutellier.

Beleidsinstrumenten voor bestuur- en beleid professionals

  • Criminogeniteitsmeting – achter de criminaliteitscijfers gaat een patroon schuil van ‘criminogeniteit’: sociale oorzaken voor crimineel gedrag. Met bestaande kwantitatieve informatie over criminogene factoren kunnen prioriteiten worden gesteld voor preventief beleid.
  • Van achteruit naar voren – een governance-model aan de hand waarvan het veiligheidsveld in kaart kan worden gebracht en de specifieke rolverdeling tussen partijen kan worden besproken.
  • Veiligheidsarrangementen – op basis van de metafoor van het voetbalelftal  ontwikkelden we een strategisch model om tot samenwerkingsafspraken te komen rond concrete wijkproblemen.
  • Slagvaardigheid van netwerken – de meeste veiligheidsproblemen vragen om samenwerking tussen partijen. We ontwikkelden een meetlat waarmee de effectiviteit (zowel de opbrengst als het proces) is te toetsen.
  • Sociale diagnose/behandel-combinaties – op basis van een kwantitatieve en kwalitatieve diagnose van een probleem wordt tezamen met betrokken partijen een handelingsstrategie opgesteld gericht op interventies met draagvlak onder de betrokkenen.


"Veiligheid is een basale levensbehoefte die een zo goed mogelijke organisatie behoeft."

- Dr. Ronald van Steden

Over

Het E-lab Veiligheid & Veerkracht is een initiatief van het Institute for Societal Resilience (ISR) en het Verwey-Jonker Instituut. Het is verbonden aan de leerstoel Veiligheid & Veerkracht van VU-hoogleraar Hans Boutellier, tevens wetenschappelijk directeur van het Verwey-Jonker Instituut. We bouwen voort op het inmiddels afgeronde VU-onderzoeksprogramma Veiligheid & Burgerschap en de startconferentie van Veiligheid en Veerkracht  op 13 juni 2016. Veiligheidsprofessionals en wetenschappers ontwikkelden tijdens deze conferentie een onderzoeksagenda die, waar mogelijk, wordt voortgezet in concrete projecten binnen het E-Lab. 


"Onderzoekers gaan in co-creatie met eerstelijns professionals aan de slag met actuele problemen in gemeenten."

- Drs. Jolijn Broekhuizen

Contact

Het E-lab staat open voor onderzoeksvragen, kennisontwikkeling en het bouwen van beleidsinstrumenten op maat. Contactpersonen zijn:
Ronald van Steden (Vrije Universiteit Amsterdam)
Jolijn Broekhuizen (Verwey-Jonker Instituut)