Globalisering




Door de globalisering van de moderne samenleving veranderen de rol van de macht, de aard van maatschappelijke problemen en de invloed van het bedrijfsleven. Antropologen, bestuurswetenschappers, organisatiewetenschappers, politicologen en sociologen bestuderen die veranderingen en de reactie erop op regionaal, nationaal, internationaal en transnationaal niveau.

Cross-culturele samenwerking in organisaties


Cross-culturele samenwerkingBij fusies, in multinationals of in internationale projecten kunnen de spanningen hoog oplopen. Mensen met verschillende culturele achtergronden komen er met elkaar in aanraking en dat leidt soms tot wrijvingen. Daar doen de organisatie-antropologen prof. dr. Alfons van Marrewijk en dr. Sierk Ybema aan de VU onderzoek naar. Ze kijken bijvoorbeeld naar de manier waarop managers en medewerkers cultuurverschillen beleven in samenwerking binnen multinationals en naar cross-culturele samenwerking in mega-projecten als de uitbreiding van het Panamakanaal of de Noord-Zuidlijn in Amsterdam. Het onderwerp is zeer actueel, want in een globaliserende wereld werken we steeds meer samen over nationale en organisationele grenzen heen.

Chinezen over de hele wereld


Prof. Pál Nyiri, hoogleraar geschiedenis in antropologisch perspectief, onderzoekt hoe kleine Chinese ondernemers zich aanpassen aan het leven in verschillende samenlevingen - Zuidoost-Azië, Afrika, Oost-Europa - en hoe ze die zelf beïnvloeden. Wat kunnen de overeenkomsten en verschillen ons vertellen over ons begrip van de plaats van China in de wereld en van wenselijke toekomstbeelden?

Hij analyseert daarnaast de rol van migratie in Chinees nationalisme en de praktijk van de ontwikkelingshulp. Nyiri begon zijn onderzoek naar Chinese migranten bijna twintig jaar geleden, in de tijd dat Chinese ondernemers net waren begonnen China te verlaten om kledingwinkels op te zetten in Oost-Europa. Sindsdien verbreedde Nyiri's onderzoeksfocus met de omvang van de migratie.

Grensoverschrijdende politiesamenwerking


We kunnen Brussel niet meer links laten liggen nu Europese afspraken over grensoverschrijdende politiesamenwerking bindend worden voor onze nationale wetgeving, stelt hoogleraar Vergelijkende bestuurskunde Monica den Boer. Een van haar onderzoeksspecialisaties is de internationalisering van de politiefunctie. Hoewel er langs de Nederlandse grenzen steeds meer wordt samengewerkt met Duitse en Belgische politiekorpsen, is het voor de bestrijding van criminaliteit, en ook voor bijvoorbeeld slachtofferbescherming, rijontzeggingen en bewijsverkrijging, nodig dat er op z’n minst meer informatie over de grenzen van de nationale politiekorpsen wordt uitgewisseld.
VU-bestuurswetenschappers onderzoeken binnen het onderzoeksprogramma New Public Governance hoe de samenwerking verloopt, maar ook hoe men bij de besluitvorming rekening houdt met wensen van de politie zelf. Het is van eminent belang dat de besluitvorming in de volle openbaarheid plaatsvindt en dat korpsen elkaar voldoende kunnen vertrouwen. Dat draagt bij aan een groter draagvlak voor internationale samenwerking.

Globalisering en ontwikkeling


globalisering-cambodjaWelke impact heeft economische en politieke globalisering op lokale ontwikkeling? Om antwoord op die vraag te vinden heeft prof. dr. Heidi Dahles in juni 2009 een grote NWO-subsidie binnengehaald voor een grensoverstijgend onderzoeksproject, waarin twee postdocs en zes promovendi uit Nederland en Cambodja samenwerken. Hun Cambodia Research Group zoomt in op Cambodja, een post-conflict land dat zich kenmerkt door zwakke economische en politieke instituties en sterke buitenlandse belangen, en ze houden zich o.a. bezig met internationale en lokale NGO’s, Chinese en Zuid Koreaanse investeringen, patronagerelaties tussen de Cambodjaanse staat en buitenlandse investeerders, remigrantenondernemerschap, institutioneel ondernemerschap en de revitalisering van de Chinese business community in Cambodja. Het onderzoek valt onder het onderzoeksprogramma van Organisatiewetenschappen Cultural Change in Organizational Networks.

Veranderingen in het wereldmilieu


Wereldwijde milieuverandering is uitgegroeid tot een van de meest urgente vraagstukken voor beleidsmakers op alle niveaus van besluitvorming, van lokale overheden tot de mondiale politiek. Het Amsterdam Global Change Institute (AGCI) onderzoekt vanuit de milieukunde, ecologie, klimaatkunde, ruimtelijke economie en politicologie strategieën om het mondiale milieubeleid effectiever te maken.

Een groep wetenschappers van de afdeling Politicologie is ook bij het instituut betrokken, waaronder de hoogleraren Frank Biermann, Liesbet Hooghe, Gary Marks en Henk Overbeek. Zij analyseren hoe de besluitvorming rondom milieukwesties tot stand komt, hoe efficiënt dat gebeurt en welke bestuurlijke processen erop van invloed zijn.

Ze stellen vragen als: Is de gang van zaken rechtsgeldig, rechtvaardig en redelijk? Aan wie wordt verantwoording afgelegd? En wat is de democratische kwaliteit van het bestuur? De nadruk ligt daarbij op de aanpak van de mondiale veranderingen in het milieu en de aanpassingen aan de onvermijdelijke gevolgen. Het AGCI speelt een centrale rol binnen het onderzoek van de VU, heeft een sterke internationale oriëntatie en neemt deel aan grote mondiale onderzoeksprogramma's, zoals het "Earth System Governance Project".

Sociale bewegingen in tijden van democratische veranderingen


In Zuid-Amerika, Afrika, Azië en ook het noordelijk halfrond hebben in de loop van de geschiedenis allerlei sociale bewegingen gestreden voor maatschappelijke veranderingen. Op het moment dat de samenleving daadwerkelijk democratiseert, staan de bewegingen opeens voor de vraag hoe door te gaan. Vaak is er weinig speelruimte omdat de kiezers de actiegroep in de steek laten of omdat de leiders zelf bestuurlijke verantwoordelijkheden op zich nemen. Het kan dan drie kanten op: achteruitgang, radicalisering of hernieuwde opleving.

Hoogleraar toegepaste sociale psychologie prof. dr. Bert Klandermans onderzoekt hoe actiegroepen reageren op het moment dat de overgang naar democratie, het ideaal waar ze voor vochten, is ingezet. In zijn boek The State of the People bespreekt hij bijvoorbeeld hoe de Zuid-Afrikanen reageerden op de overgang naar een democratische samenleving en wat die hen heeft gebracht. Het onderzoek is onderdeel van het