Ondernemen: van zaken doen tot actievoeren




Wat betekenen migranten die terugkeren naar hun thuisland en daar ondernemer worden voor de opbouw van het land? Wat bepaalt het succes van beginnende ondernemers in Nederland? Hoe kunnen goededoelenorganisaties inspelen op het geefgedrag van individuen, huishoudens en bedrijven? Filantropie-onderzoekers en organisatiewetenschappers aan de VU richten zich op allerlei façetten van het thema ondernemerschap.

Maatschappelijke stage stimuleert betrokkenheid


De maatschappij drijft op sociaal kapitaal. Sociale netwerken, vertrouwen in anderen en de bereidheid bij te dragen aan het algemeen nut zijn de bouwstenen van de aangename samenleving. Ook in het onderwijs worden investeringen in sociaal kapitaal gedaan. In het middelbaar onderwijs zijn leerlingen sinds kort verplicht om een maatschappelijke stage te doen. Zijn deze stages succesvol? In hoeverre dragen zij bij aan de vorming van burgerschap? Deze vragen staan centraal in onderzoek van prof. dr. René Bekkers van de werkgroep Filantropische Studies aan de VU.

Hij ontdekte dat leerlingen die een maatschappelijke stage hebben gedaan vaker actief zijn in vrijwilligerswerk en het doen van vrijwilligerswerk ook meer vanzelfsprekend vinden. Bovendien blijkt dat leerlingen die zelf een organisatie mochten kiezen  een hogere mate van politieke betrokkenheid ontwikkelden dan leerlingen die minder vrijheid kregen.

Het onderzoek van René Bekkers is gefinancierd door het ministerie van OC&W en onlangs als onderzoeksrapport door de staatssecretaris naar de Tweede Kamer gestuurd.

Starterssucces en sociale netwerken


Het sociale netwerk kan bepalend zijn in het succes van een nieuwe onderneming. Dat geldt voor zowel ondernemingen die nieuw worden opgezet als ondernemers die na een faillissement weer opnieuw willen beginnen. Dat blijkt uit onderzoek van dr. Ingrid Wakkee. Ondernemers zijn in wetenschappelijke zin mensen met een eigen bedrijf, die kansen zien en daar de middelen bij zoeken om die kansen uit te buiten.

Sociaalwetenschappers kunnen bij uitstek onderzoeken hoe het komt dat er kansen ontstaan en wat de rol van sociale netwerken daarbij is, aldus Ingrid Wakkee in een interview op deze website. In hun beslissing om een bedrijf te starten of wel of niet door te gaan, laat namelijk maar een zeer klein deel van de ondernemers zich leiden door winstmarges. 

  • Persoonlijke pagina Ingrid Wakkee
  • Onderzoeksprogramma Organisatiewetenschappen: Organisaties en Processen van Organiseren in de Samenleving
  • Interview: Ondernemerschap bestuderen is net zo leuk als het zelf doen    

 

Jonge ouderen actief in de maatschappij


Ouderen zijn veel actiever dan meestal wordt gedacht. Zeker de jongere generaties ouderen doen meer aan vrijwilligerswerk dan de generaties voor hen en ze nemen ook als consument nog uitgebreid deel aan de maatschappij door te reizen, frequent het theater te bezoeken en te fietsen en wandelen in de natuur. Ook hebben ouderen tegenwoordig een breed sociaal netwerk waarin meer vrienden en andere niet-familie zijn opgenomen dan bij oudere generaties van ouderen.

Dat alles blijkt uit onderzoek van VU-sociologen die zijn verbonden aan de Longitudinal Aging Study Amsterdam. Een van de onderzoekstrajecten is de maatschappelijke participatie van jonge ouderen. Het onderzoek laat zien dat het heersende beeld dat ouderen weinig sociaal geïntegreerd zijn, bijgesteld moet worden.

Kleinschalige goudwinning in de Amazone


In het Amazonewoud is de afgelopen jaren de kleinschalige goudwinning een sterk groeiende economische sector. De stijgende goudprijzen lokken tienduizenden inheemsen, migranten, lokale ondernemers en multinationale bedrijven uit de VS en Canada naar de goudvelden. Dat leidt tot conflicten over de toegang tot gouddepots en de distributie van de winsten. Het verhoogt de druk op het territorium van de lokale bevolking en op de natuurlijke omgeving.

Dr. Marjo de Theije van de afdeling Sociale en Culturele Antropologie ontving in 2010 een onderzoekssubsidie om de ontwikkelingen rondom de kleinschalige goudwinning in Bolivia, Brazilië, Colombia, Peru en Suriname met elkaar te vergelijken. Ze onderzoekt in het onderzoeksproject GOMIAM de (machts)posities die de goudzoekers, de lokale bevolking en migranten en andere buitenstaanders hebben in de conflicten en de rol die de milieuproblemen die samengaan met goudwinning daarin speelt. Ze bestudeert ook het overheidsbeleid ten aanzien van de goudwinning, de nationale wetgeving en de politieke en economische processen die van invloed zijn op de regulering van de goudsector.

  • Persoonlijke pagina Marjo de Theije
  • Onderzoeksprogramma Sociale en Culturele Antropologie: Constructing human security in a globalising world
  • Onderzoeksproject GOMIAM: www.gomiam.org