Nieuws, Opinie en Mediaoptredens

Dag van de Integriteit: 24 november

Integriteit staat vol in de aandacht. Echter omgaan met integriteitskwesties blijft een gevoelig en ongemakkelijk onderwerp. Juist daarom organiseert het ‘Bureau Integriteitsbevordering Openbaar Bestuur’ de dag van de Integriteit. Op dinsdag 24 november zullen de deelnemers worden geprikkeld door een groot aantal sprekers. Van QUGO zullen Leonie Heres en Leo Huberts aan het woord komen. Maar ook Joris Luyendijk en vele anderen zullen spreken. Aanmelden kan het via het formulier op de website www.dagvandeintegriteit.nl. Ook het programma en meer informatie over de sprekers is hier te vinden.

Eerste 'PUPOL International Conference'

Maatschappelijke uitdagingen zoals veiligheid, armoede en gezondheidszorg brengen ook uitdagingen met zich mee op het gebied van leiderschap. PUPOL (Public and Political Leadership) organiseert op donderdag 7 en vrijdag 8 april het eerste internationale congres over dit thema. Dit eerste congres wordt mede georganiseerd door Karin Lasthuizen en Leonie Heres. Tijdens dit congres is het mogelijk om jouw onderzoek (op het gebied van leiderschap) te bespreken met andere deelnemers. Meer informatie over het congres en het insturen van papers kun je vinden op de pagina van PUPOL.

Onderzoek integriteit re-integratietraject de uitkijk

Onlangs publiceerde Rob van Eijbergen en Leo Huberts de conclusie van hun onderzoek naar problemen in de organisatie bij ‘De Uitkijk’, een van der locaties van re-integratieorganisatie De Herstelling. In april van dit jaar werd bekend dat verschillende werkmeesters van deze organisatie zich schuldig hebben gemaakt aan machtsmisbruik en diefstal. Er werd getwijfeld aan de integriteit en de kwaliteit in de organisatie. Eijbergen en Huberts concludeerden onder meer dat er onduidelijkheid heerst over verwachtingen, normen en strategie. Daarnaast is er onvoldoende mogelijkheid om misstanden te melden bij de organisatie. Wethouder Vliegenthart heeft zelf om het onderzoek gevraagd en zegt snel aan de gang te gaan met de aanbevelingen.

De belangrijkste conclusies van het onderzoek kun je lezen via deze link.

Bijdrage Leo Huberts Radio 1 programma

Op 30 augustus jongstleden was Leo Huberts te gast bij het radio 1 programma ‘reporter radio’. Deze uitzending stond volledig in het teken van onderzoeksjournalistiek in de regio en alle (mogelijke) integriteitsschendingen die daardoor aan het licht zijn gekomen. Onder andere de oud-burgemeester Ruud Nederveen en Wilma Verver kwamen ter sprake. Leo Huberts legt uit of er nu sprake is van integriteitsschendingen of juist niet.

Terugluisteren kan hier: http://www.radio1.nl/popup/terugluisteren-programma/2470/2015-08-30

juni 2015: Proefschrift Stephan Berndsen met grote belangstelling ontvangen

De Schipholbrand, verdronken brandweerduikers, het gifschandaal van de Probo Koala en de Catshuisbrand: affaires met dodelijke gevolgen waar de overheid bij betrokken was. Stephan Berndsen heeft in zijn promotieonderzoek onderzocht welke rol de overheid bij dit soort ongevallen speelt, hoe ze erop reageert en waar dat toe leidt. Zijn onderzoek is door diverse media met grote belangstelling ontvangen.

  • Berndsen was op 28 mei 2015 te gast bij BNR Nieuwsradio. Het fragment is hier terug te luisteren.
  • Op 3 juni publiceert Binnenlands Bestuur een artikel over het proefschrift van Berndsen. Deze is hier te lezen.
  • NPO Radio 1 besteedt op 7 juni 2015 aandacht aan het proefschrift in de vorm van een interview met Berndsen. Het fragment is hier terug te luisteren.
  • Op 8 juni schrijft Berndsen in de katern 'Het Laatste Woord' van Het Parool over zijn onderzoeksbevindingen. Het artikel is hier (via LexisNexis) inzichtelijk. Op 11 juni neemt ook de Leeuwarder Courant het artikel over.

Tevens is het lekenpraatje en het volledige proefschrift online te vinden.

9 juni 2015: Leo Huberts in Nieuwsuur over nevenfuncties nieuw geïnstalleerde senatoren

Vandaag zijn ruim dertig nieuwe senatoren geïnstalleerd, waarvan een aantal ook een nevenfunctie hebben als adviseur bij een ministerie . Doordat de rol van de Eerste Kamer is politieker geworden, staat daarmee ook de discussie over hun bijbanen op scherp. Nieuwsuur onderzocht de nevenfuncties van de nieuw geïnstalleerde senatoren, en legden de resultaten voor aan prof.dr. Leo Huberts. Huberts stelt dat de discussie over welke banen senatoren wel- en niet naast hun functie in de Kamer mogen hebben ontbreekt.  Volgens Huberts zal je altijd moeten nadenken over de relatie tussen je hoofdbaan, je nevenactiviteiten en je verantwoordelijkheid als senator in de Eerste Kamer. Hij pleit voor een debat waarin senatoren samen afwegingen maken over wat ze moreel aanvaardbaar vinden en wat niet. Volgens hem is dat debat cruciaal, en zou het kunnen uitmonden in een aantal normen of een gedragscode. Het fragment is hier terug te zien.

28 mei 2015: Vierde bijeenkomst Netwerk Goed Besturen

Dinsdag 16 juni aanstaande organiseren onze collega’s van Universiteit Leiden op campus Den Haag de vierde bijeenkomst van het Netwerk Goed Besturen: een netwerk bestaande uit onderzoekers die zich richten op de kwaliteit van ons bestuur en velerlei betrokkenen vanuit de praktijk. Het netwerk is opgericht om de uitwisseling tussen onderzoekers en de maatschappelijke en bestuurlijke praktijk over ‘goed besturen’ te organiseren en te stimuleren. Het thema is 'Goed Besturen op landelijk niveau', en binnenkort zal het programma bekend worden gemaakt. Wordt u op dit moment nog niet uitgenodigd voor de bijeenkomsten? Meldt u zich dan aan bij Thomas Westveer.

15 mei 2015: QuGo en Tanzania

Als onderdeel van een door NUFFIC gefinancierd NICHE-project (Netherlands initiative for capacity building in higher education), een co-productie van de universiteit van Mzumbe (Morogoro, Tanzania), de Rijksuniversiteit Groningen en de VU doet Wilfred Lameck promotieonderzoek naar de kwaliteit van gedecentraliseerde landbouwvoorlichtingsdiensten in Tanzania. Aanleiding voor zijn onderzoek is de poging via decentralisatie (met name in ontwikkelingslanden) de kwaliteit van bestuur en dienstverlening te verhogen. Een aanname van decentralisatie is dat het vergroten van de nabijheid tussen overheid en burger de lokale democratie en politieke verantwoording richting burgers ten goede komt, en daarmee ook de responsiviteit van het bestuur en de kwaliteit van dienstverlening. Uit eerder onderzoek bleek echter dat deze beloftes niet worden waargemaakt, zo ook in Tanzania. Lameck onderzoekt wat er mis is gegaan en welke factoren hieraan hebben bijgedragen. Eerste bevindingen wijzen uit dat ambtelijke discretie een grote rol speelt: er zijn niet voldoende middelen om iedereen de beoogde diensten aan te bieden, er is weinig toezicht van ambtelijke chefs op de uitvoerende voorlichtingsambtenaren, boeren bieden de landbouwvoorlichters weinig weerwerk. Alles bij elkaar leidt dat ertoe dat landbouwvoorlichters alleen boeren bedienen die voor hun diensten betalen of alleen die boeren bezoeken die zij zonder al te veel inzet van tijd en middelen kunnen bezoeken en voorlichten. Grote groepen landbouwers blijven zo verstoken van kennis over nieuwe technologieën en manieren om ziektes te bestrijden.

 

Als uitvloeisel van het NICHE-project doen drie VU-masterstudenten bestuurskunde, Nienke van Liempt, Bram Ter Stege en Ties Keyzer, onderzoek naar de decentralisatie van het middelbaar onderwijs in Tanzania. Het betreft voor deze studenten hun afstudeerproject. Zij bekijken elk een afzonderlijk aspect: de kwaliteit van het onderwijs, de wijze waarop docenten met de enorme toename aan leerlingen omgaan en de vraag of en hoe scholen erin slagen meisjes gelijke toegang en kansen te bieden in het onderwijs.

29 april 2015: Gjalt de Graaf benoemd tot hoogleraar op onderwijsleerstoel Integriteit van Academisch Onderwijs

Gjalt de Graaf is per 1 mei 2015 benoemd tot hoogleraar op de Onderwijsleerstoel Integriteit van Academisch Onderwijs. Vanaf 1 mei 2015 zal hij zich bezighouden met het vraagstuk van het besturen van conflicterende publieke waarden, zoals integriteit, professionaliteit, kwaliteit, en effectiviteit in het hoger onderwijs.

De integriteit van academisch onderwijs is een breed onderwerp, vindt De Graaf. Het gaat zowel om het onderwijs van integriteit, als de integriteit van het onderwijs. Wat betreft dat eerste, wat leert een student op de universiteit – naast kennis en vaardigheden - over goed vakmanschap en de latere professionele maatschappelijke verantwoordelijkheid? Welke waarden horen er bijvoorbeeld bij ‘een goed bankier zijn’? Ook behelst de leerstoel de integriteit van het academisch onderwijs, zowel nationaal als internationaal. De Graaf denkt daarbij bijvoorbeeld aan de machtsverhoudingen binnen de universiteit, met name die tussen promotor en promovendus. “Promovendi zijn collega-onderzoekers, maar ze zijn ook sterk afhankelijk van hun promotor. Dat betekent dat er een machtsrelatie is. Ik wil graag het gesprek daarover aangaan.”

Een ander voorbeeld waarbij waarden kunnen conflicteren: de beoordeling van een scriptie door de tweede lezer. De Graaf: “Stel dat de begeleidend docent een voldoende geeft, maar dat de tweede lezer de scriptie niet goed genoeg vindt. Dat zijn haar professionele waarden. Die kunnen botsen met de waarde ‘collegialiteit’: bij een onvoldoende kan de tweede docent haar collega namelijk in een lastig parket brengen.”

23 april 2015: Integriteitsonderzoek Gemeente Barneveld

Emeritus professor Hans van den Heuvel verrichtte, in opdracht van de burgemeester van Barneveld, onderzoek naar een integriteitskwestie in de gemeenteraad van Barneveld. De titel van het rapport is Bouwen aan de Barnseweg, april 2015. Het rapport en andere relevante documenten zijn hier inzichtelijk. 

15 april 2015: Promotie Stephan Berndsen: Overheidshandelen met Funeste Gevolgen: Tussen 'Error' en 'Evil'

De Schipholbrand, verdronken brandweerduikers, ongelukken met landmijnen bij Defensie, het Probo Koala gifschandaal en de Catshuisbrand: affaires met dodelijke gevolgen waar de overheid bij betrokken was. Stephan Berndsen heeft in zijn promotieonderzoek onderzocht welke rol de overheid bij dit soort ongevallen speelt, hoe ze erop reageert en waar dat toe leidt. Eén van de resultaten: ‘error’ komt het meest voor: fouten, in een mengelmoes van toeval, falen, pech en soms verkeerde keuzes. Berndsen verdedigt zijn proefschrift op 8 juni (Aula VU, 15.45 uur).

 

Naast ‘error’ kan soms ‘administrative evil’ voorkomen. “Mensen in organisaties kunnen, vaak zonder het zelf te weten, door hun dagelijkse routines en handelen ongewild bijdragen aan nodeloos letsel,” stelt Berndsen, met als voorbeeld de affaire rondom klokkenluider Fred Spijkers naar aanleiding van de ongelukken met landmijnen. Van dit type gevaar is de overheid zich niet altijd bewust, zo blijkt met name ook uit de reacties van overheden. Overheden werken vaak mee aan (vele) in gang gezette onderzoeken, maar weten daar niet goed raad mee, raken verstrikt en stellen zich al te defensief op. “Ze kunnen hiermee worstelen, en soms verstrikt raken in een proces dat de betrokkenen over en weer frustreert en schaadt.”

Berndsens proefschrift bevat inzichten waar overheden, getroffen partijen en wetenschappers hun voordeel mee kunnen doen. “Tussen ‘error’ en ‘evil’ blijft het zoeken naar de juiste balans. Heeft u vragen over de promotie of het proefschrift, neem dan contact op met Stephan Berndsen.

Between Error and Evil

6 mei 2015: eBook 'The Integrity of Governance' nu te downloaden

In juni 2014 is het boek ‘The Integrity of Governance’ van prof.dr. Leo Huberts verschenen. Het boek omvat onder meer het belang van integriteit voor de publieke sector, de methodologische benaderingen voor integriteitsmetingen, de oorzaken van integriteitsschendingen en hoe integriteit bevorderd kan worden. Het boek van Huberts is nu ook beschikbaar als eBook. Voor universiteiten en andere instellingen die een overeenkomst of contract hebben met Palgrave, is het boek gratis te downloaden. Het boek is de downloaden via deze link (klik vervolgens op ‘Book Download’). 

The Integrity of Governance

 

6 maart 2015: Leo Huberts in EenVandaag

Leo Huberts, hoogleraar bestuurskunde en lid van de Onderzoeksgroep Quality of Governance, was op vrijdag 6 maart 2015 te zien in de uitzending van EenVandaag. Op tafel lag het thema 'nevenfuncties van gedeputeerden', omdat uit onderzoek van EenVandaag blijkt dat de verschillen in het beleid omtrent (betaalde) nevenfuncties per provincie sterk verschilt. Ook verschillen provincies sterk in transparantie: niet elke provincie vermeldt hoeveel tijd gedeputeerden kwijt zijn aan hun nevenfuncties, en welke vergoeding daar tegenover staat. Huberts noemt het opmerkelijk dat in de ene provincie iets wordt toegestaan dat een aantal kilometer verderop niet gewaardeerd wordt. Hij meent dat het goed zou zijn als provinciebestuurders van alle twaalf provincies met elkaar in gesprek gaan om de verschillen onder de loep te nemen. Het fragment kunt u hier terugkijken.

19 februari 2015: Hans van den Heuvel op Radio 1

Hans van den Heuvel, emeritus hoogleraar beleidswetenschap en lid van de Onderzoeksgroep Quality of Governance, was op 19 februari 2015 te beluisteren op Radio 1. De zender besteedde aandacht aan de affaire Mark Verheijen, waar Van den Heuvel uitleg over gaf. Van den Heuvel stelt dat de ervaring uit voorgaande affaires leert dat het onverstandig is geweest van Verheijen om pas in een dusdanig laat stadium zichzelf op non-actief te stellen, omdat dat zijn kans op terugkomst in de politiek verkleint. Daarnaast stelt dat Rutte en Zijlstra laakbaar zijn geweest door de beschuldigingen richting Verheijen aan te duiden als ‘opgeblazen’. Het hele fragment kunt u hier beluisteren, Van den Heuvel is vanaf 17.15 uur aan het woord. 

19 februari 2015: Leo Huberts in EenVandaag

Leo Huberts, hoogleraar bestuurskunde en lid van de Onderzoeksgroep Quality of Governance, was op 19 februari 2015 te zien in de uitzending van EenVandaag. Hij reageerde op het non-actief stellen van Mark Verheijen naar aanleiding van dubieuze declaraties en een aangifte van corruptie tegen hem. Verheijen zei aanvankelijk dat hij geen heilige is en ook wel eens een fout maakt, refererend aan de declaraties. Volgens Huberts laat dat zien dat er door Verheijen weinig werd nagedacht over de kern van de beschuldigingen (hoe om te gaan met publiek geld en oneigenlijke belangen). Ook vindt Huberts dat de feiten en beschuldigingen hadden door Rutte en Zijlstra in context geplaatst moeten worden, in plaats van de situatie aanmerken als ‘opgeblazen door de media’. Het fragment is hier terug te kijken. 

 

huberts eenvandaag

15 februari 2015: Leo Huberts in Leers & de Wolff Internetpodcast

Leo Huberts, hoogleraar bestuurskunde en lid van de Onderzoeksgroep Quality of Governance, leverde een bijdrage aan de Leers & de Wolff internetpodcast over de affaire Mark Verheijen. Ook spreekt hij over de integriteit van ons openbaar bestuur en de kloof tussen politiek en burgers. De podcast kunt u hier terugluisteren. 

28 januari 2015: Hans van den Heuvel in ZEMBLA

Korpschefs van de politie, een officier van justitie en tal van andere topambtenaren van diverse ministeries lieten zich tussen 2005 en 2010 fêteren door ICT-leverancier Ordina. In die periode probeerden medewerkers van Ordina overheidsaanbestedingen te beïnvloeden door ambtenaren gunstig te stemmen met golfpartijen, diners en het bijwonen van sportevenementen als voetbalwedstrijden en het toenmalige Ordina Open-tennistoernooi. Een groot aantal topambtenaren ging in weerwil van geldende gedragscodes op de uitnodigingen van Ordina in. Prof.dr. Hans van den Heuvel, emeritus hoogleraar beleidswetenschap en lid van de Onderzoeksgroep Quality of Governance, is veelvuldig in de uitzending om duiding te geven aan het bewijsmateriaal in handen van ZEMBLA. De uitzending 'Wie is de Mol? Deel II' is hier te bekijken.

 

Nieuw: Component

26 januari 2015: Nelly Schotborgh geeft lezing aan de Universiteit van Curaçao

Nelly Schotborgh (promovendus en lid van de Onderzoeksgroep Quality of Governance) doet onderzoek naar de achtergronden van publieke fraude en corruptie in de Nederlandse Cariben. Op maandag 26 januari 2015 verzorgde ze daarover een lezing aan de Universiteit van Curaçao. Hierop volgden vele reacties in de media, waaronder een radio-interview. Dat kunt u hier terugluisteren.

Schotborgh

8 december 2014: Leonie Heres gepromoveerd

Op 4 december 2014 heeft Leonie Heres (visiting fellow en lid van de Onderzoeksgroep Quality of Governance) de academische graad doctor behaald door succesvolle verdediging van haar proefschrift getiteld "One Style Fits All? The Content, Origins, and Effect of Follower Expectations of Ethical Leadership" aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

In haar proefschrift onderzocht Leonie de overeenkomsten en verschillen in verwachtingen van ethisch leiderschap en de wijze waarop deze verwachtingen de daarop volgende perceptie en interpretatie van het optreden van een leider beïnvloeden.

Geïnteresseerd in de resultaten? Zoek de samenvatting op in het Nederlands of het Engels op www.leonieheres.com. De volledige dissertatie is hier beschikbaar.

 

Promotie Leonie Heres

1 december 2014: Netwerk Goed Besturen

Het Netwerk Goed Besturen omvat onderzoekers die zich richten de op de kwaliteit van ons bestuur (ook vanuit het colloquium goed besturen van de onderzoeksschool) en velerlei bij het thema betrokkenen vanuit de praktijk van het (openbaar) bestuur. Velen van ons zijn druk met het onderzoeken en behartigen van diverse publieke waarden (o.a. integriteit/rechtmatigheid, doeltreffendheid en doelmatigheid, responsiviteit en legitimiteit). Die waarden conflicteren nogal eens en dat maakt het uitdagend om die betrokkenheden met elkaar te verbinden. Hoe verhouden de waarden zich, welke conflicten doen zich voor (bv. tussen integriteit en effectiviteit), hoe wordt daarmee omgegaan in de bestuurlijke praktijk? Ook is een relevante vraag welke instituties zich voor die waarden inzetten en hoe die ‘infrastructuur voor goed besturen’ functioneert.

Een centraal doel van het netwerk is de uitwisseling tussen onderzoekers en de maatschappelijke en bestuurlijke praktijk over ‘goed besturen’ te organiseren en te stimuleren. Dat is relevant voor het onderzoek maar ook voor diverse organisaties die er in de praktijk volop mee te maken hebben. Dan gaat het om de instituties die die de waarden van goed besturen als primaire focus hebben (integriteit, rechtmatigheid, behoorlijkheid; doeltreffendheid/doelmatigheid; responsiviteit incl. legitimiteit en democratisch gehalte). Dat leidt tot boeiende grensoverschrijdende uitwisseling in de netwerkbijeenkomsten, maar waar zinvol ook tot samenwerking tussen (wetenschappelijk) onderzoek en de genoemde organisaties.

Het Netwerk Goed Besturen is in september 2014 geïnitieerd en komt elk kwartaal samen. Veel leden van de Onderzoeksgroep Quality of Governance nemen deel aan het netwerk. Heeft u ook interesse om deel te nemen aan het Netwerk? Dan kunt u zich richten tot Thomas Westveer, student-assistent van de Onderzoeksgroep Quality of Governance.

24 november 2014: Postacademische module Kwaliteit en Integriteit van Besturen

Prof.dr. Leo Huberts (hoogleraar bestuurskunde) en dr. Gjalt de Graaf (universitair hoofddocent en bestuurslid van de Onderzoeksraad Integriteit Overheid) zijn beiden lid van de Onderzoeksgroep Quality of Governance en bieden van april tot juni de postacademische module Kwaliteit en Integriteit van Besturen aan aan ervaren leidinggevenden in de (semi)publieke sector. Zij stimuleren professionals om na te denken over hoe (en met welke instrumenten) kwaliteit en integriteit kan worden bevorderd, en hoe om te gaan met spanningen tussen publieke waarden met specifieke aandacht voor de positie van de (top)ambtenaar. Vele relevante thema’s voor de kwaliteit en integriteit van besturen komen hier aan bod. Meer informatie kunt u hier vinden.

23 november 2014: Leo Huberts in KRO Radio Reporter over geheimhouding in de Nederlandse gemeenten

Burgemeesters en wethouders bestempelen stukken geregeld tot geheim, zonder daar een degelijke motivatie bij te geven. Raadsleden worstelen met de geheimhouding. Zij zijn degene die een geheimhouding moeten bevestigen, maar hebben niet altijd de kennis om te bepalen of iets terecht geheim moet blijven. Geheimhouding lijkt daardoor vaak een politieke beslissing te worden. De gemeenteraad gaat er vaak mee akkoord, waardoor de burger verstoken blijft van cruciale informatie. Hierdoor zou een gat in de democratische controle zitten. Prof.dr. Leo Huberts, hoogleraar bestuurskunde en lid van de Onderzoeksgroep Quality of Goernance, is spreker in deze aflevering van KRO Reporter Radio.  De uitzending kunt u hier terugluisteren.

14 november 2014: Postacademische module Publieke Identiteit en Leiderschap

Dr. Karin Lasthuizen (universitair hoofddocent bestuurswetenschappen en lid van de Onderzoeksgroep Quality of Governance) biedt de postacademische module Publieke Identiteit en Leiderschap aan (toekomstig) leidinggevenden in de (semi)publieke sector. In deze module wordt verkend hoe leiderschap in relatie tot publieke waarden en de missie van publieke organisaties (identiteit) enerzijds, en de specifieke ‘public service motivation’ van medewerkers anderzijds, kan worden gestimuleerd, ontwikkeld en uitgedragen. Leidinggevenden in de (semi)publieke sector krijgen hiermee inzicht in ethisch, publiek leiderschap als strategie binnen de unieke context van het veranderende openbaar bestuur. Meer informatie kunt u hier vinden.

2 oktober 2014: Hans van den Heuvel in ZEMBLA: "ICT-bedrijf Ordina fraudeerde met overheidsaanbestedingen"

Uit een grote hoeveelheid interne bedrijfsinformatie van Ordina, die in bezit is van ZEMBLA, blijkt dat de ICT-leverancier in de periode 2005-2010 heeft gefraudeerd met verschillende aanbestedingen van de overheid. Het betreft aanbestedingen van het ministerie van Veiligheid en Justitie en de gemeente Rotterdam. Ook kreeg Ordina cruciale, vertrouwelijke documenten toegespeeld, onder meer door een corrupte ambtenaar. Prof.dr. Hans van den Heuvel, emeritus hoogleraar beleidswetenschap en lid van de Onderzoeksgroep Quality of Governance, geeft in deze uitzending van ZEMBLA een reactie op deze fraudezaak.  Het volledige artikel en de uitzending vindt u hier.

10 september 2014: Leo Huberts in Trouw: "Hennis, sluit eindelijk de zaak-Spijkers af"

Wie lost eindelijk de affaire-Spijkers op? Prof. dr. Leo Huberts (hoogleraar bestuurskunde en lid van de Onderzoeksgroep Quality of Governance) doet een oproep en pleit voor onderzoek naar het ontstaan van de affaire. "Nu lijkt wegkijken alom de standaard." Het volledige artikel kunt u hier vinden.

25 april 2014: Gjalt de Graaf in Binnenlands Bestuur: "Ambtenaar lijkt minder integer na crisis"

Dr. Gjalt de Graaf (universitair hoofddocent en lid van de Onderzoeksgroep Quality of Governance) deed, samen met Tebbine Strüwer, in opdracht van BIOS (Bureau Integriteitsbevordering Openbare Sector) onderzoek naar aard en omvang van integriteitsschendingen binnen de Nederlandse overheid. Zij deden dat door ruim 7.300 enquêtes over integriteitsschendingen, ingevuld door Nederlandse ambtenaren, te analyseren. Daarover heeft Binnenlands Bestuur het artikel geschreven “Ambtenaar lijkt minder integer na crisis”. Een visueel overzicht van de resultaten van het onderzoek vindt u hieronder. Het volledige artikel kunt u hier raadplegen. 

 

Vermoeden van misstanden op de werkvloer JPEG

December 2013: Gjalt de Graaf in Psychologie Magazine

Gjalt de Graaf (universitair hoofddocent bestuurskunde en lid van de onderzoeksgroep Quality of  Governance) reageert in de decembereditie (2013) van Psychologie Magazine over de ontwikkelingen rondom klokkenluiders, wat veel aandacht kreeg door onder andere Bradley Manning en Edward Snowden. Hij nuanceert het beeld dat klokkenluiden enkel extern zou zijn, en stelt dat klokkenluiders veel nadeel ondervinden van hun onthullingen: zij moeten kiezen tussen 'twee kwaden'. Het volledige artikel kunt u hier vinden.

22 oktober 2013: Gjalt de Graaf en Leo Huberts in NRC.NEXT: "In aanbouw: gammel Huis voor Klokkenluiders"

In het artikel bekritiseren prof.dr. Leo Huberts (hoogleraar bestuurskunde) en dr. Gjalt de Graaf (universitair hoofddocent), beiden lid van de onderzoeksgroep Quality of Governance, het initiatiefsvoorstel voor oprichting va een Huis voor Klokkenluiders. Volgens hen draagt dit 'Huis' bij aan de versnippering, terwijl er vraag is naar een overkoepelende politieke visie, die zou ontbreken in het wetsvoorstel. Zij pleiten voor het bij elkaar brengen van bestaande voorzieningen (zoals BIOS, de Onderzoeksraad Integriteit Overheid en de klokkenluiders- meldpunten)." Alle lof voor de goede bedoelingen van de indieners van het wetsvoorstel, maar als over de fundering niet is nagedacht, moet je geen huis willen bouwen. Dat verzakt. Dat geldt ook voor een Huis voor de Klokkenluiders." Het volledige artikel kunt u hier lezen.

21 augustus 2013: Gjalt de Graaf in EenVandaag

De Amerikaanse militair Bradley Manning heeft 35 jaar cel opgelegd gekregen voor onder meer spionage, diefstal en computerfraude. Via de website Wikileaks werden 250.000 diplomatieke berichten en 500.000 militaire rapportages in de openbaarheid gebracht. 

In de uitzending van EenVandaag van 21 augustus j.l. gaat onder meer dr. Gjalt de Graaf van de onderzoeksgroep Quality of Governance in op de vraag hoe Manning te beschouwen. De uitzending is terug te zien op de website van EenVandaag.

28 augustus 2013: Lezing van Leo Huberts voor het Montesquieu Instituut Maastricht

Het Montesquieu Instituut Maastricht organiseerde een discussiemiddag over openbaarheid en integriteit. Prof.dr. Leo Huberts (hoogleraar bestuurskunde en lid van de Onderzoeksgroep Quality of Goernance) deelde hier zijn visie op openbaarheid en integriteit, door te stellen dat integriteit in de politiek amper te handhaven is. Dit ideaal staat namelijk op gespannen voet met andere politieke waarden. Zo willen burgers dat bestuurders tegelijkertijd effectief, responsief en integer zijn. Het besef van politici dat zij deze waarden tegelijk moeten hanteren, leidt tot expliciete afwegingen. Een volledig verslag en de video-opname kunt u hier vinden.

Leo Huberts Montesquieu Instituut Maastricht

15 augustus 2013: Gjalt de Graaf over klokkenluiders

De afgelopen maanden is er in de media veel te doen geweest over klokkenluiders. De aandacht is daarbij echter met name gericht op de persoon van de klokkenluider, en minder op de integriteit van het bestuur. In diverse opiniestukken betoogt universitair hoofddocent Gjalt de Graaf, lid van de QuGo onderzoeksgroep, dat klokkenluidersregelingen in Nederland in de eerste plaats gericht moeten zijn op integer bestuur, en niet op de bescherming van de klokkenluider. De stukken zijn terug te lezen op de websites van De Volkskrant en het Nederlands Dagblad.

17 juni 2013: onderzoek waarden goed bestuur in ziekenhuis en gemeente

In 2009 is door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de Nederlandse code voor goed openbaar bestuur vastgesteld. Deze code bevat een aantal waarden die leidend zouden moeten zijn voor de acties in ons openbaar bestuur om te kunnen spreken van goed bestuur. In opdracht van het ministerie hebben Gjalt de Graaf, Leo Huberts en Remco Smulders van de onderzoeksgroep Quality of Governance onderzoek gedaan naar de wijze waarop door verschillende actoren in de praktijk invulling wordt gegeven aan publieke waarden van goed bestuur. Daarbij stonden drie vragen centraal:

  • welke waarden vinden in het openbaar bestuur (en meer bijzonder binnen een gemeente en ziekenhuis) belangrijk
  • welke spanningen tussen publieke waarden ervaren bestuurders, managers en uitvoerders, en;
  • hoe gaan ze daar in de praktijk mee om?

Het onderzoek laat onder meer zien dat de waarden die een grote rol spelen en de botsingen die ervaren worden sterk samenhangen met de context van iemands functie. Uit de Q-studie komen verschillende waardenconstellaties naar voren. In de gemeente zien we uitvoerders waarbij waarden die te maken hebben met responsiviteit (o.a. openheid, participatie) een grote rol spelen en uitvoerders waarbij waarden die te maken hebben met behoorlijkheid (o.a. rechtmatigheid) een grote rol spelen. Op het niveau van het middenmanagement spelen, zowel in gemeente als ziekenhuis, vooral de waarden van resultaatgericht bestuur (effectiviteit, efficiëntie) een grote rol. Daarnaast zien we dat in het ziekenhuis de waarden professionaliteit en openheid van groot belang worden gevonden en dat in de top van de organisatie ook verantwoording een grote rol speelt in het werk.

Het volledige onderzoeksrapport, inclusief de aanbevelingen die zijn gedaan aan het ministerie, kunt u hier teruglezen.

10 juni 2013: De Graaf over klokkenluider Edward Snowden

Onlangs lekte Edward Snowden geheime informatie over internet- en telefoononderzoeken van Amerikaanse inlichtingendiensten aan de Britse krant The Guardian. In één klap werd hij daarmee één van de meest bekende klokkenluiders ooit. In de uitzending van NOS op 3 van 10 juni jl. reageert dr. Gjalt de Graaf, die veel onderzoek heeft gedaan naar melden en klokkenluiden, op een interview met Edward Snowden. U kunt de uitzending hier terugkijken. 

Meer weten over klokkenluiders en motieven van mensen om integriteitsschendingen te melden? Klik hier voor een overzicht van de publicaties van Gjalt de Graaf.

30 mei 2013: Review onderzoek naar publieke waarden

Onlangs deden Zeger van der Wal (National University of Singapore), Tina Nabatchi (Maxwell School of Citizenship and Public Affairs, Syracuse University) en Gjalt de Graaf (Quality of Governance, Vrije Universiteit) grootschalig literatuuronderzoek naar de ontwikkeling van internationaal wetenschappelijk onderzoek naar publieke waarden over de afgelopen decennia. Hun meta-analyse van 397 publicaties over publieke waarden uit 18 verschillende disciplines laat zien dat hoewel er een toenemende interesse en aandacht is voor publieke waarden, er nog veel uitdagingen en onbeantwoorde vragen zijn. De resultaten van het onderzoek zijn gepubliceerd in een artikel in The American Review of Public Administration, dat online beschikbaar op de website van ARPA.

6 mei 2013: Creatief gebruik van bevoegdheden bij de politie

Om te kunnen omgaan met de bijzondere situaties die agenten tegenkomen in hun dagelijkse werk, is het essentieel dat zij over discretionaire ruimte beschikken waarmee zij naar eigen inzicht bevoegdheden kunnen toepassen. In de ruimte die hen wordt geboden, blijken politieagenten, naast een routinematige aanpak, op allerlei ‘creatieve’ manieren met hun bevoegdheden om te gaan om organisatiedoelen te behalen en/of maatschappelijke belangen na te streven. Hierbij kunnen de grenzen van wet- en regelgeving worden opgezocht of overschreden. In een onlangs gepubliceerd artikel doen Robin van Halderen en Karin Lasthuizen verslag gedaan van casusonderzoek bij de Nederlandse politie naar dit ‘creatief gebruik van bevoegdheden’. Het artikel is digitaal verkrijgbaar via: http://www.boomlemmatijdschriften.nl/tijdschrift/tijdschriftveiligheid/2013/1/TvV_1872-7948_2013_012_001_002

Halderen, R.C. van & K. Lasthuizen (2013). Creatief gebruik van bevoegdheden. Een explorerend onderzoek binnen de Nederlandse politie. Tijdschrift voor Veiligheid, 12(1): 16-36.

11 maart 2013: ASPA workshop Ethics and Quality of Governance

De American Society for Public Administration (ASPA) Ethics sectie en de Quality of Governance (QuGo) studiegroep van het International Institute of Administrative Sciences (IIAS) organiseren een ééndaagse pre-conferentie workshop op het jaarlijkse ASPA congres. Deze workshop vindt plaats op donderdag 14 maart 2013 in het Hilton New Orleans Riverside Hotel, New Orleans, Louisiana in de Verenigde Staten. De focus van de workshop is op de intersecties en interacties tussen ethiek en kwaliteit van besturen.

Meer informatie over de workshop vindt u op onze Engelstalige pagina. Klik hier voor meer informatie over het werk van de IIAS Quality of Governance Study Group of e-mail Hester Paanakker (h.l.paanakker@vu.nl).

27 februari 2013: Onderzoek Vrij Nederland, VU en Erasmus: Sjoemelen in de Polder

Vrij Nederland heeft recentelijk in samenwerking met de Erasmus Universiteit en Karin Lasthuizen en Leo Huberts van de VU-onderzoeksgroep Quality of Governance onderzoek gedaan naar de affaires van de afgelopen dertig jaar waarbij de persoonlijke integriteit van politici in het geding was. Uit het onderzoek blijkt onder meer dat politici van de VVD en CDA het vaakst in opspraak komen.

Lees meer over de uitkomsten van het onderzoek in de editie van Vrij Nederland van 20 februari j.l. en op de website van Vrij Nederland.

27 februari 2013: Nieuw boek: Achieving Ethical Competency for Public Service Leadership

Onlangs verscheen een nieuwe bundel van prof. Terry Cooper (University of Southern California) en Donald Menzel (president van Ethics Management International). De Engelstalige bundel, Achieving Ethical tetency for Public Service Leadership, geeft zowel studenten als professionals met een (semi-)publieke taak inzicht in hoe zij de ethisch competenties kunnen ontwikkelen die nodig zijn om gedegen publiek leiderschap te bieden.

In het boek staan drie vragen centraal:

  • Wat betekent het om ‘ethisch competent’ te zijn?
  • Hoe kan men een toereikend niveau van ethische competentie ontwikkelen?
  • Hoe draagt ethische competentie bij aan effectief publiek leiderschap?
Ook dr. Karin Lasthuizen en Leonie Heres, MSc. van de onderzoeksgroep Quality of Governance hebben een bijdrage geleverd aan het boek, met een hoofdstuk over de samenhang tussen ethische competentie enerzijds en ethisch leiderschap anderzijds. Voor meer informatie over de verscheidene hoofdstukken en bestelinformatie, kunt u terecht op de website van M.E. Sharpe.

20 december 2012: Leo Huberts in de Volkskrant: "Integriteit was nooit een thema"

Prof.dr. Leo Huberts (hoogleraar bestuurskunde en lid van de Onderzoeksgroep Quality of Goernance) schrijft vandaag een artikel in de Volkskrant, naar aanleiding van een debat in de Tweede Kamer over de integriteit van bestuur. Aanleiding was een Nieuwsuur-uitzending over Weekers, over de financiering van een reclamebord in de lokale VVD, met ook betrokkenheid van toenmalig wethouder Van Rey (tegen wie een strafrechtelijk corruptieonderzoek loopt). Huberts pleit voor discussie op decentraal en landelijk niveau over thema's als 'belangenverstrengeling' en de mate waarin integriteit in ons bestuur adequaat geregeld is. Hij stelt: “De Kamer geeft wat betreft de integriteit van ons bestuur allesbehalve het goede voorbeeld. Een wat bredere bezinning en (zelf)reflectie lijken al met al niet onlogisch”. Het volledige artikel vindt u hier.

17 december 2012: Leo Huberts in Nieuwsuur

"Stem Limburgs" luidde de tekst op een groot billboard langs de snelweg A73 in Limburg. Het ging om een cadeautje van de van corruptie verdachte Jos van Rey, Eerste Kamerlid en wethouder in Roermond, voor diens vriend Frans Weekers, de huidige staatssecretaris van Financiën. Jos van Rey sponsorde de persoonlijke campagne van Weekers bij de Tweede Kamerverkiezingen van dit jaar. De oppositie vraagt zich af of daar gunsten van Weekers tegenover staan en wil nu opheldering van staatssecretaris Weekers over zijn relatie met de Roermondse ex-wethouder. Prof.dr. Leo Huberts (hoogleraar bestuurskunde en lid van de onderzoeksgroep Quality of Governance) geeft in de uitzending een reactie op de vermeende belangenverstrengeling. De volledige uitzending kunt u hier terugkijken (vanaf 11:40).

13 december 2012: Hans van den Heuvel in Trouw: "Voorkom dat bestuurder een Zonnekoning wordt"

In een prikkelend opiniestuk in Trouw betoogt Hans van den Heuvel, emeritus hoogleraar Beleidswetenschappen en verbonden aan de onderzoeksgroep Quality of Governance, dat bestuurlijke affaires worden veroorzaakt doordat bestuurders de ruimte krijgen om hun eigen belangen voorop te stellen. Onder meer het organiseren van kritische tegenspraak in het bestuurscollege en het zorg dragen voor complete dossiers, zo betoogt Van den Heuvel, zijn nodig om te voorkomen dat bestuurders Zonnekoningen worden.

Voor het volledige artikel, zie de website van Trouw.

10 en 11 december 2012: Hans van den Heuvel over corruptie van bestuurders

In diverse dagbladen was op 10 en 11 december 2012 volop aandacht voor de corruptie van bestuurders. Hans van de Heuvel geeft commentaar. 

Nederlands Dagblad: Foute bestuurder komt te makkelijk weg
Dagblad van het Noorden: Bestuurder komt te snel weg met corruptie
Noordhollands Dagblad: Corrupte bestuurder komt te makkelijk weg
Limburgs Dagblad en De Gelderlander: Bestuurder van nu wil rijker worden

8 december 2012: Hans van den Heuvel in NOS over integriteitskwesties

In het NOS journaal van 8 december 2012 reageert Hans van den Heuvel op de vele integriteitskwesties die de afgelopen tijd in het publieke bestuur naar voren zijn gekomen. Hij pleit onder andere voor meer strafrechtelijk onderzoek naar integriteitskwesties. Daarnaast wijst erop dat een fundamentele cultuuromslag en een ander type bestuurder nodig zijn om de integriteit van het openbaar bestuur beter te kunnen waarborgen.

De volledige uitzending en het bijbehorende artikel zijn hier terug te kijken.

5 november 2012: Leo Huberts in De Volkskrant: ‘Over integriteit hoor je het nieuwe kabinet niet’

De presentatie van het nieuwe regeerakkoord van het kabinet Rutte/Asscher roept vragen op over de gebrekkige aandacht van het kabinet voor integriteit binnen het openbaar bestuur.

Toch is expliciete aandacht voor integriteit van groot belang, betoogt Huberts in De Volkskrant: “Dat is relevant voor de geloofwaardigheid van het kabinet, voor het creëren van draagvlak voor de vele plannen als ook voor het voorbeeld dat wordt gegeven aan andere overheden, aan de semi-publieke sector (corporaties, ziekenhuizen et cetera) en aan de private sector”.

Lees het artikel terug op de website van De Volkskrant.

29 oktober 2012: Rudie Hulst in AmsterdamFM over randstadprovincie

De VVD en PvdA hebben plannen om Noord-Holland, Flevoland en Utrecht samen te voegen tot één grote provincie. In de uitzending ‘Mogelijk één Randstadprovincie en alleen nog 100.000+ gemeenten’ van AmsterdamFM gaat Rudie Hulst in op de mogelijke gevolgen van deze plannen.

27 oktober 2012: Gjalt de Graaf in Trouw over belangenverstrengeling in het openbaar bestuur

De recente corruptieschandalen laten eens te meer zien dat ondernemen en besturen in Nederland niet altijd strikt gescheiden zijn. Ook Gjalt de Graaf geeft commentaar in het stuk en wijst erop dat onze poldercultuur ook poldercorruptie in de hand werkt: grotere netwerken van bestuurders vergroten ook de risico’s op belangenverstrengeling en corruptie. Meer aandacht voor bestuurlijke integriteit, zo betoogt De Graaf, is dan ook van groot belang.

Voor het volledige artikel kun je terecht op de website van Trouw.

24 oktober 2012: Leo Huberts in NOS: Ook nadenken over een landelijk integriteitsbureau

Hoogleraar Bestuurskunde en hoofd van de onderzoeksgroep Quality of Governance prof.dr. Leo Huberts reageert op het voorstel van Kamerlid Heijnen om één integriteitsbureau in het leven te roepen en beargumenteert dat dit voorstel nog niet ver genoeg gaat. Beluister het fragment hier.

22 oktober 2012: Gjalt de Graaf in EénVandaag over corruptie

De Graag EenVandaag 

Maandag 22 oktober werd in de uitzending van EenVandaag een item vertoond over VVD-politicus Jos van Rey en de beschuldigingen van corruptie. In deze reportage komt onder meer dr. Gjalt de Graaf aan het woord. De uitzending is hier te bekijken.

18 oktober 2012: Leo Huberts in De Volkskrant: ‘Elke bestuurder kan iets leren van Hooijmaijers’

In De Volkskrant gaat Leo Huberts in op de herkenbaarheid van bestuurlijke dilemma’s zoals die in de zaak Hooijmaijers zich hebben voortgedaan. Hij pleit voor een (hernieuwde) discussie over Een discussie die over de invulling van goed besturen inclusief de grenzen van 'ondernemend besturen'.

Lees het artikel terug op de website van De Volkskrant.

11 oktober 2012: Leo Huberts in Nieuwsuur over de zaak Hooijmaijers

Oud-gedeputeerde Ton Hooijmaijers van de provincie Noord-Holland wordt ervan beschuldigd steekpenningen van Fortis Nederland te hebben aangenomen. In de Nieuwsuur-uitzending over de aanstaande strafzaak geeft ook prof. dr. Leo Huberts commentaar.

Bekijk de volledige uitzending hier.

26 september 2012: Anne-Marie Reynaers in NRC.Next over Spaanse werkloosheid

In het stuk ‘Spaanse werklozen klussen bij of wonen bij mama’ in NRC.Next gaat Anne-Marie Reynaers, promovendus bij de onderzoeksgroep Quality of Governance, in op werkloosheid in Spanje. Hoewel de (jeugd)werkloosheid in dit gebied immer toeneemt, is daar op straat opvallend weinig van te merken. Om de werkloosheidscijfers in Spanje in perspectief te kunnen plaatsen, zo betoogt Anne-Marie Reynaers, is dan ook aandacht nodig voor de rol van de schaduweconomie en de helpende hand van familie.

19 september 2012: Leo Huberts in EénVandaag over de zaak Jan Petter

EénVandaag besteedt in haar uitzending van 19 september aandacht aan de zaak van rechercheur Jan Petter:

“Hij was een van de onbetwiste kopstukken van de Nederlandse recherche en leek een toonbeeld van onkreukbaarheid. Maar toprechercheur Jan Petter eindigde als de man achter de moorden in Kekerdom. Een avontuur in de criminele hennepteelt eindigde in een bloedbad waarbij Petter twee zakenpartners en zichzelf doodschoot”.

In de uitzending pleit Leo Huberts voor een diepgravend onderzoek naar de oorzaken achter integriteitsschendingen van agenten.